{"id":1333,"date":"2022-04-18T16:05:04","date_gmt":"2022-04-18T15:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/dr-aus.pl\/\/?p=1333"},"modified":"2022-04-21T04:18:51","modified_gmt":"2022-04-21T03:18:51","slug":"szybki-bas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dr-aus.pl\/?p=1333","title":{"rendered":"Szybki bas."},"content":{"rendered":"

W okre\u015bleniach potocznych na sekcj\u0119 niskotonow\u0105 bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 okre\u015blenie dotycz\u0105ce brzmienia \u201eszybki bas\u201d. Jest ono oczywi\u015bcie znacznie mniej precyzyjne ni\u017c opisanie zjawiska wykresami, ale jako takie pomaga za pomoc\u0105 mowy potocznej przy ocenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci tego co ucho s\u0142yszy a cia\u0142o odbiera poprzez drgania. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o i czy bas mo\u017ce by\u0107 szybki albo wolny?
\nTen mit mo\u017cna uzna\u0107 za cz\u0119\u015bciowo potwierdzony. Jednak\u017ce trzeba na wst\u0119pie powiedzie\u0107 przede wszystkim, \u017ce okre\u015blenie „szybki” jest u\u017cyte nieprawid\u0142owo a ocena \u201eszybko\u015bci\u201d w istocie nie dotyczy narz\u0119dzia jakim jest subwoofer, a d\u017awi\u0119ku instrumentu i\/lub jego realizacji czyli tego co powstaje w efekcie zamys\u0142u tw\u00f3rcy muzyki na etapie tworzenia. Bas jako sk\u0142adowa pasma, a nie jako narz\u0119dzie, nie mo\u017ce by\u0107 szybszy lub wolniejszy. To jest dok\u0142adnie taki sam b\u0142\u0105d my\u015blowy jak d\u0142ugi i kr\u00f3tki s\u0142upek w pi\u0142ce no\u017cnej.\u00a0 Wszak pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku jest w o\u015brodku sta\u0142a, oczywi\u015bcie d\u017awi\u0119ki docieraj\u0105 tak samo szybko niezale\u017cnie od cz\u0119stotliwo\u015bci (340m\/s). Gdyby by\u0142o inaczej d\u017awi\u0119k by si\u0119 drastycznie zmienia\u0142 w zale\u017cno\u015bci od odleg\u0142o\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a d\u017awi\u0119ku. Szybki bas przecie\u017c czym dalej od zr\u00f3\u0142a, to docieras\u0142by szybciej czyli wcze\u015bniej ni\u017c pozosta\u0142e pasmo, albo bas wolny. Chodzi o zatem o co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c szybko\u015b\u0107. Per analogia w pi\u0142ce no\u017cnej prawid\u0142owym okre\u015bleniem jest s\u0142upek bli\u017cszy i s\u0142upek dalszy. Prawid\u0142owe\u00a0 okre\u015blenie tego co s\u0142yszymy powinno brzmie\u0107 bas „wcze\u015bniejszy” albo „p\u00f3\u017aniejszy”. Gdy przyjrzymy si\u0119 typowemu wykresowi ci\u015bnienia, jakie powstaje w wyniku uderzenia w strun\u0119 albo membran\u0119 instrumentu, odnajdziemy w nim pewn\u0105 powtarzaln\u0105 cech\u0119. Na przyk\u0142adzie tego utworu widzimy fal\u0119 akustyczn\u0105, z zaznczon\u0105 sekcj\u0105 samego uderzenia tempa o czasie oko\u0142o 0,35s. Sygna\u0142 zosta\u0142 odfiltrowany powy\u017cej 70Hz i poni\u017cej. Widzimy, \u017ce ka\u017cde pasmo wyst\u0119puje w innym miejscu w czasie.
\n\"\"<\/a><\/p>\n

W pierwszej kolejno\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 tony najwy\u017csze i trwa to kr\u00f3tko, a nast\u0119pnie wraz z czasem wybrzmiewania, cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 si\u0119 obni\u017ca i sygna\u0142 mniej lub bardziej wyd\u0142u\u017ca w czasie. Nigdy odwrotnie. Dawniej obserwacja wykres\u00f3w w funkcji czasu wymaga\u0142a u\u017cycia narz\u0119dzi lub program\u00f3w specjalistycznych, ale wraz z popularyzacj\u0105 cyfrowych mikser\u00f3w zawieraj\u0105cych analizator widma, to samo mo\u017cna zaobserwowa\u0107 na wykresie amplitudy w funkcji cz\u0119stotliwo\u015bci. Nie tylko cz\u0119stotliwo\u015bci, ale i moce (poziomy) sygna\u0142\u00f3w wyst\u0119puj\u0105ce w zale\u017cno\u015bci czasu, czyli powiedzmy obwiednia sygna\u0142u jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 linii perkusyjnej i bywa r\u00f3\u017cnorodna: czasami pocz\u0105tek jest najsilniejszy, nast\u0119pnie si\u0119 obni\u017ca szybciej, a czasami wolniej, a czasami nawet powi\u0119kszaj\u0105c swoj\u0105 moc. Tym nie mniej kolejno\u015b\u0107 jest zawsze taka sama: wpierw pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119stotliwo\u015bci wy\u017csze. Sytuacja odwr\u00f3cenia kolejno\u015bci jest w zasadzie niespotykana, a dla s\u0142uchu brzmi jak co\u015b obcego lub muzyka puszczona od ty\u0142u. Nawet w utworach wykorzystuj\u0105cych sample puszczone od ty\u0142u, wspomn\u0119 chocia\u017cby \u00a0(Outkast „ms Jackson” ) linia perkusyjna jest nagrana klasycznie. Skoro zatem miejsce (kolejno\u015b\u0107) w czasie danego pasma jest okre\u015blone, to odpowiednie zwi\u0119kszenie nacisku na inne pasmo np za pomoc\u0105 korektora EQ, mo\u017ce dawa\u0107 wra\u017cenie \u017ce ten\u017ce instrument wybrzmiewa nut\u0119 wcze\u015bniej lub p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

Maj\u0105c t\u0119 podstaw\u0119, nietrudno b\u0119dzie mi wyja\u015bni\u0107, \u017ce w\u00a0 przypadku odbioru wra\u017cenia s\u0142uchowego, wczesno\u015b\u0107 uderzenia (bitu) zale\u017cy, przede wszystkim od samego instrumentu, ale pomijaj\u0105c oczywi\u015bcie celowy lub nieudolny efekt pracy realizatora, tak\u017ce od krzywej amplitudowej systemu nag\u0142o\u015bnieniowego. Wszak uwypuklenie wysokich bas\u00f3w daje odczucie \u017ce bas wyst\u0119puje wcze\u015bniej, lub po prostu jest na swoim miejscu. \u00a0Brak wysokich bas\u00f3w (80-200Hz) powoduje odczucie, \u017ce bas jest wr\u0119cz op\u00f3\u017aniony wzgl\u0119dem linii melodycznej. Bark bas\u00f3w niskich (<50Hz), opr\u00f3cz braku og\u00f3lnie lubianej g\u0142\u0119bi, powoduje z kolei skr\u00f3cenie wybrzmiewania, co powoduje degradacj\u0119 wierno\u015bci. Mo\u017ce to by\u0107 jednak w trudnych warunkach akustycznych (zbyt d\u0142ugi czas pog\u0142osu, fala stoj\u0105ca) korzystnym zabiegiem nie tyle artystycznym, co praktycznym: po prostu u\u0142atwia trzymanie tempa, trafianie w strun\u0119 w moment. D\u0142ugo\u015b\u0107 wybrzmiewania i szybko\u015b\u0107 uderzenia nie powinna jednak zale\u017ce\u0107 od narz\u0119dzia, tylko od artysty, czy realizatora. Realizator mo\u017ce i powinien ingerowa\u0107 wg w\u0142asnego pomys\u0142u w torze wej\u015bciowym kluczowych instrument\u00f3w, by uzyska\u0107 zamierzony efekt. Ale zachowuj\u0105c niezale\u017cno\u015b\u0107 od r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 emitowanych przez system, nie powinien tego robi\u0107 w torze wyj\u015bciowym zbiorczym dla wszystkich \u015bcie\u017cek, a tym bardziej bezsensowym jest robienie tego podczas zakupu narz\u0119dzia jakim jest subwoofer.<\/p>\n

System nag\u0142o\u015bnieniowy, kt\u00f3ry zapewnia wyr\u00f3wnan\u0105 (nie p\u0142ask\u0105) krzyw\u0105 amplitudowo fazow\u0105 pozwala na wytworzenie zar\u00f3wno to co basy szybkie (wczesne) jak i d\u0142ugie (p\u00f3\u017ane) i z punktu widzenia jako\u015bci jest to rozwi\u0105zanie najlepsze, bo pozwala osobie kt\u00f3ra u\u017cywa narz\u0119dzia, czy to np arty\u015bcie, czy to realizatorowi na uzyskanie dowolnego efektu. Z kolei system kt\u00f3ry sam w sobie deformuje d\u017awi\u0119k, eksponuje bardziej tylko d\u017awi\u0119ki szybkie lub tylko wolne uniemo\u017cliwia realizacj\u0119 pomys\u0142u, czy te\u017c nie odzwierciedla wcze\u015bniej przygotowanego brzmienia.<\/p>\n

Cz\u0119sto zaboboniarze popieraj\u0105cy teori\u0119 „szybkiego subwoofera” u\u017cywaj\u0105 argumentu „bezw\u0142adno\u015bci membrany”, t\u0142umacz\u0105c sobie na ch\u0142opski rozum istot\u0119 zjawiska. Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce du\u017ca membrana, np 18calowa jest bardziej bezw\u0142adna, ni\u017c mniejsze i to powoduje, \u017ce jest wolniejsza.\u00a0 To do\u015b\u0107 popularny mit, kt\u00f3ry nie ma nic wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105. Generalnie prawie ca\u0142e pasmo u\u017cyteczne , czyli pasmo r\u00f3wnomiernego przetwarzania prawie ka\u017cdego g\u0142o\u015bnika jest w zakresie bezw\u0142adno\u015bciowym membrany, bez wzgl\u0119du na rozmiar – nawet w driverach wysokotonowych. Bezw\u0142adno\u015b\u0107 membrany powoduje, \u017ce wychylenie membrany spada proporcjonalnie do cz\u0119stotliwo\u015bci, a w efekcie wzrostu efektywno\u015bci przetwarzania t\u0142oka na d\u017awi\u0119k, SPL utrzymuje si\u0119 na sta\u0142ym poziomie w pa\u015bmie, m\u00f3wi\u0105c chyba pro\u015bciej, dzi\u0119ki temu zjawisku krzywa amplitudy jest p\u0142aska w cz\u0119stotliwo\u015bci. Masa membrany decyduje w typowym ustroju, nie o g\u00f3rnej cz\u0119stotliwo\u015bci granicznej, a przede wszystkim o skuteczno\u015bci, a pasmo niemal\u017ce ka\u017cdej 18stki przekracza kilkakrotnie okolice 100Hz, do kt\u00f3rych u\u017cywane s\u0105 zwykle subwoofery. \u00a0Ponadto nawet najmocniejsze 18calowe g\u0142o\u015bniki promieniuj\u0105 bez problemu kilkakrotnie wi\u0119ksze cz\u0119stotliwo\u015bci, ni\u017c g\u00f3rna cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 do kt\u00f3rej ogranicza si\u0119 pasmo subwoofera za pomoc\u0105 crossovera (zwykle w okolicy 100Hz).<\/p>\n

W praktyce posiadaj\u0105c nawet najlepsze narz\u0119dzia, kt\u00f3re maj\u0105 wystarczaj\u0105co pe\u0142ne pasma, zepsu\u0107 efekt mo\u017ce nieprawid\u0142owe zestrojenie crossovera oraz fizyczne ustawienie przetwornik\u00f3w, w tym np. oddalenie subwoofera od mid-hi LR mo\u017ce powodowa\u0107 niedoskona\u0142o\u015bci w okolicach pasma podzia\u0142u (zwykle ok 100Hz) kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 odbierane jako maj\u0105ce wp\u0142yw na szybko\u015b\u0107 basu. Najwi\u0119kszym jednak problemem jest moim zdaniem trudno\u015b\u0107 w uzyskaniu odpowiedniej skuteczno\u015bci nadstawki w pasmie dla niej najni\u017cszym, czyli 100-300Hz. Jest to szczeg\u00f3lnie istotny problem z uwagi, \u017ce bas jest g\u0142o\u015bniejszy, wi\u0119c przej\u015bcie mi\u0119dzy bas\/ sat w pasmie powinno by\u0107 p\u0142ynne. To oznacza, \u017ce chcemy w tym pasmie od nadstawki najwi\u0119cej w jej pasmie, a przecie\u017c nadstawka pracuje w pe\u0142nej przestrzeni co powoduje \u017ce w\u0142a\u015bnie w tym pa\u015bmie jest jej najtrudniej.
\nReasumuj\u0105c. Idealnym narz\u0119dziem jest sub, kt\u00f3ry odtwarza zar\u00f3wno wczesny jak i p\u00f3\u017cny bas, a reszta systemu nad\u0105\u017ca z nim, wszak pasmo mikrofon\u00f3w u\u017cywanych do stopy si\u0119ga przeciez 10kHz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W okre\u015bleniach potocznych na sekcj\u0119 niskotonow\u0105 bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 okre\u015blenie dotycz\u0105ce brzmienia \u201eszybki bas\u201d. Jest ono oczywi\u015bcie znacznie mniej precyzyjne ni\u017c opisanie zjawiska wykresami, ale jako takie pomaga za pomoc\u0105 mowy potocznej przy ocenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci tego co ucho s\u0142yszy a cia\u0142o odbiera poprzez drgania. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o i czy bas mo\u017ce by\u0107 szybki albo wolny? Ten mit mo\u017cna uzna\u0107 za cz\u0119\u015bciowo potwierdzony. Jednak\u017ce trzeba na wst\u0119pie powiedzie\u0107 przede wszystkim, \u017ce okre\u015blenie „szybki” jest u\u017cyte nieprawid\u0142owo a ocena \u201eszybko\u015bci\u201d w istocie nie dotyczy narz\u0119dzia jakim jest subwoofer, a d\u017awi\u0119ku instrumentu i\/lub jego realizacji czyli tego co powstaje w efekcie zamys\u0142u tw\u00f3rcy muzyki na etapie tworzenia. Bas jako sk\u0142adowa pasma, a nie jako narz\u0119dzie, nie mo\u017ce by\u0107 szybszy lub wolniejszy. To jest dok\u0142adnie taki sam b\u0142\u0105d my\u015blowy jak d\u0142ugi i kr\u00f3tki s\u0142upek w pi\u0142ce no\u017cnej.\u00a0 Wszak pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku jest w o\u015brodku sta\u0142a, oczywi\u015bcie d\u017awi\u0119ki docieraj\u0105 tak samo szybko niezale\u017cnie od cz\u0119stotliwo\u015bci (340m\/s). Gdyby by\u0142o inaczej d\u017awi\u0119k by si\u0119 drastycznie zmienia\u0142 w zale\u017cno\u015bci od odleg\u0142o\u015bci od \u017ar\u00f3d\u0142a d\u017awi\u0119ku. Szybki bas przecie\u017c czym dalej od zr\u00f3\u0142a, to docieras\u0142by szybciej czyli wcze\u015bniej ni\u017c pozosta\u0142e pasmo, albo bas wolny. Chodzi o zatem o co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c szybko\u015b\u0107. Per analogia w pi\u0142ce no\u017cnej prawid\u0142owym okre\u015bleniem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1333"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1337,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1333\/revisions\/1337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dr-aus.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}